Heeft mijn experiment bescherming nodig?

Transitie-experimenten lopen meer dan klassieke innovatie-experimenten aan tegen belemmeringen in de structuur: de cultuur, gebruikelijke kennis, regels, routines, organisatiegrenzen of infrastructuur. Dat heeft te maken met hun radicale karakter. Om het experiment desondanks een goede kans van slagen te geven kunt u nichebescherming organiseren.

Gunstige nichevoorwaarden

Gunstige nichevoorwaarden kunnen bijvoorbeeld zijn:

  • Een gunstige locatie
  • Goede financiële voorwaarden: fondsen, subsidies, tijdelijke ontheffing van belasting of eisen aan het ROI (Return on Investment)
  • Een geschikt sociaal netwerk
  • Expliciet commitment van het management
  • Tijdelijke afscherming van concurrentie
  • Een speciale organisatie-eenheid
  • Een tijdelijke ontheffing van formele regels (‘status aparte')
  • Speciale afrekenmechanismen

Beeld van afwijkingen

Zorg in ieder geval dat u in beeld hebt waar(in) het experiment afwijkt van de bestaande praktijken. Is dat in de technologie, de markt, cultuur, infrastructuur, organisatie, kennis of nog andere dimensies? Deze informatie helpt u op het spoor van nichevoorwaarden die gunstig zouden kunnen zijn.

Aansluiten bij veranderingen

Uiteindelijk zal de nieuwe praktijk zonder nichebescherming moeten kunnen. Zorg daarom voor kennis van de reguliere omgeving, om u een goed beeld te vormen van wat daarvoor nodig is. Ga ook na bij welke lopende veranderingen u kunt aansluiten: welke structuurveranderingen zijn gaande? Welke lange termijntrends zetten druk op bestaande structuren en praktijken? Zie ook de vraag 'Voor welke omgevingsinformatie zorg ik?" en de vragen en antwoorden bij het cluster ‘Verankeren.'